Petlic

Blog

  • Nowe zasady pracy zdalnej – najważniejsze aspekty

    Nowe zasady pracy zdalnej – najważniejsze aspekty

    7 kwietnia 2023 r. rozpoczęły obowiązywać nowe przepisy Kodeksu pracy dotyczące pracy zdalnej. § Nowe zasady pracy zdalnej – najważniejsze aspekty

    ‍

    ‍

    Uzgodnienie porozumienia lub regulaminu przez pracodawcę

    ‍

    ‍

    Regulamin lub porozumienie powinny opisywać wszystkie najważniejsze zasady pracy zdalnej, w tym m.in.: grupę pracowników objętych pracą zdalną, zasady porozumiewania się pracownika i pracodawcy, zasady pokrywania kosztów pracy zdalnej, zasady kontroli pracownika zdalnego.

    ‍

    ‍

    Pracodawca, który chciałby aby praca zdalna była stosowana w jego zakładzie pracy powinien:

    a) zawrzeć porozumienie dot. pracy zdalnej z zakładową organizacją związkową;

    b) albo gdy u pracodawcy nie działają organizacje związkowe, wydać regulamin pracy zdalnej, po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

    ‍

    Praca zdalna nie wpływa na czas pracy pracownika

    ‍

    Pracodawca powinien określić system czasu pracownika oraz harmonogram godzinowy jego pracy. Jeśli masz wątpliwości w tego typu sprawach, to pamiętaj, że jesteśmy specjalistami z zakresu Prawa Pracy.

    ‍

    ‍

    Praca zdalna na polecenie pracodawcy dozwolona będzie tylko wyjątkowo

    ‍

    Wykonywanie pracy zdalnej na polecenie pracodawcy będzie dopuszczalne wyjątkowo, w poniższych sytuacjach:

    ‍

    a) w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu lub

    b)  w okresie, w którym zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy pracownika nie jest czasowo możliwe z powodu działania siły wyższej (np. gdy doszło do zalania biura, odcięcia prądu wywołanego wichurą itp.).

    ‍

    W takiej sytuacji pracownik powinien wówczas złożyć świadczenie w postaci papierowej lub elektronicznej, że posiada warunki lokalowe i techniczne do wykonywania pracy zdalnej. Brak takiego oświadczenia wyklucza powierzenie mu pracy zdalnej.

    ‍

    ‍

    Pracownik otrzyma od pracodawcy dodatkowe świadczenia pieniężne

    ‍

    Pracodawca jest wg nowych przepisów zobowiązany do wypłaty:

    ‍

    a) ekwiwalentu pieniężnego – jeśli pracownik w pracy zdalnej wykorzystuje własne materiały i narzędzia;

    b) świadczenia pokrywającego koszt energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych – czyli opłata za prąd i Internet leży po stronie pracodawcy. Sposób rekompensaty powinien zostać opisany w regulaminie lub porozumieniu dot. pracy zdalnej. Wchodzi w grę: rozliczenie wg dokładnych rachunków lub wypłata ryczałtu którego wysokość odpowiada przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy zdalnej.

    ‍

    ‍

    Żądanie powrotu do pracy stacjonarnej

    ‍

    W przypadku gdy, do uzgodnienia pracy zdalnej doszło w trakcie zatrudnienia pracownika , wówczas każda ze stron umowy o pracę może wystąpić z wiążącym wnioskiem, złożonym w postaci papierowej lub elektronicznej, o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej i przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy.

    ‍

    W takim przypadku strony ustalają termin powrotu do pracy stacjonarnej, co powinno nastąpić nie później niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku.

    ‍

    ‍

    Zakaz gorszego traktowania pracowników zdalnych

    ‍

    Praca zdalna to inna forma wykonywania obowiązków – ani lepsza ani gorsza, dlatego też pracownik zdalny nie może być traktowany mniej korzystnie niż pracownik stacjonarny. Dlatego właśnie:

    ‍

    a) pracownik wykonujący pracę zdalną nie może być traktowany mniej korzystnie w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych niż inni pracownicy zatrudnieni przy takiej samej lub podobnej pracy, z uwzględnieniem odrębności związanych z warunkami wykonywania pracy zdalnej;

    b) pracownik nie może być w jakikolwiek sposób dyskryminowany z powodu wykonywania pracy zdalnej, jak również z powodu odmowy wykonywania takiej pracy.

    ‍

    ‍

    Pracodawca uprawniony jest do kontroli pracownika podczas pracy zdalnej

    ‍

    Nowe przepisy pozwalają pracodawcy przeprowadzić aż 3 różne rodzaje kontroli pracownika zdalnego. Może to być kontrola:

    ‍

    a) wykonywania pracy zdalnej przez pracownika;

    b) w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (wg mojej oceny również kontrola trzeźwości pracownika zdalnego);

    c) kontrola przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych.

    ‍

    ‍

    Okazjonalna praca zdalna

    ‍

    Przepisy zezwalają aby pracownik mógł wykonywać pracę zdalną także na swój własny wniosek złożony w postaci papierowej lub elektronicznej, w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku kalendarzowym.

    ‍

    Jednakże:

    a) okazjonalna praca zdalna może być wykonywana tylko z inicjatywy pracownika;

    b) za okazjonalną pracę zdalną pracownikowi nie przysługuje żadne świadczenie pieniężne;

    c) pracodawca może odmówić zgody na okazjonalną pracę zdalną.

    ‍

    § Nowe zasady pracy zdalnej – najważniejsze aspekty Pamiętaj, że w tematach prawa pracy możesz skonsultować się ze specjalistami z naszej Kancelarii.

    ‍

  • Pensja w kryptowalutach – czy to dozwolone?

    Pensja w kryptowalutach – czy to dozwolone?

    Podstawową formą wynagrodzenia za pracę jest pieniądz. Czy w obecnych czasach wynagrodzenie w kryptowalutach jest możliwe i dozwolone? § Pensja w kryptowalutach – czy to dozwolone?

     

    Stosunek Pracy

     

    Zgodnie z regulacjami Kodeksu pracy(art. 86 § 2) wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej, jednakże częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne, z tym że taką możliwość przewidywać muszą albo ustawowe przepisy prawa pracy, albo układ zbiorowy pracy.

    ‍

    Takie stwierdzenie oznacza nic innego, jak to, że o ile jakaś część wynagrodzenia z umowy o pracę musi być wypłacona w formie pieniężnej, o tyle pozostała jego część może być wypłacona w formie niepieniężnej- w tym m.in. kryptowalutą, jeśli jest to określone w ustawach lub pozwala na to układ zbiorowy pracy.

    ‍

    Obecnie w polskim prawie brak ustaw regulujących wypłatę w kryptowalucie, zatem, wypłata wynagrodzenia w przypadku stosunku pracy (nie B2B) w kryptowalucie jest możliwa tylko wówczas, gdy pozwala na to układ zbiorowy pracy (czyli istnieją związki zawodowe).

    ‍

    Chociaż brak jest takżeuregulowania wskazującego w jaki sposób ustalić proporcje wynagrodzeniapieniężnego, a tego wypłacanego w formie niepieniężnej, to pralktyka eksperckawypracowała zasadę, aby w postaci pieniądza wypłacać kwotę równą co najmniejminimalnemu wynagrodzeniu. U podstaw takiego przekonania leży przekonanie okonieczności zaspokojenie podstawowych („minimalnych”) potrzeb pracownika przyużyciu powszechnego prawnego środka płatniczego.

    ‍

    Powyższe dotyczy wynagrodzeniazasadniczego, nie ma natomiast żadnych przeszkód prawnych, aby w kryptowaluciewypłacić pracowników wynagrodzenie dodatkowe czyli wszelkie nagrody uznaniowe,bonusy, benefity etc., o ile zapisy umowy o pracę na to pozwalają.

    ‍

    B2B

    ‍

    Jeżeli chodzi o umowy B2B, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy, stąd takie strony umowy mogą dowolnieregulować postanowienia umowne, w tym ustalić, że całość wynagrodzenia z tytułuwykonania umowy, płatna będzie w kryptowalucie.

    ‍

    Inne umowy cywilno prawne

    ‍

    Należy zwrócić uwagę na normę z art.8a ust. 5 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu, zgodnie z którym, wypłatywynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowejdokonuje się w formie pieniężnej. Oznacza to, że część wynagrodzenie wynikającaz zastosowania minimalnej stawki godzinowej, w tym w przypadku innych umówcywilnoprawnych (np. zlecenie), powinna być wypłacona w formie pieniężnej,pozostała część – może być wypłacona w kryptowalucie. 

    ‍

    Co z podatkami?

    ‍

    Wynagrodzenie obejmuje wszystkieskładniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inneświadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub winnej formie niż pieniężna.

    ‍

    Niezależnie zatem jaka część pensjibędzie wypłacana jest w pieniądzu, a jaka w kryptowalucie, to całośćwynagrodzenia  podlegać będzieopodatkowaniu na standardowych zasadach. Całe wynagrodzenie zatem będziestanowiło należność, od której pracodawca powinien odprowadzić zaliczkę napodatek dochodowy, a pracownik uwzględnić w rozliczeniu rocznym (PIT-37 lubPIT-36).

    ‍

    Jak oznaczyć wartość pieniężną kryptowaluty w zeznaniu rocznym? Świadczenia w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami bądź prawami. Przychód uzyskany w tej formie zatem odpowiadać będzie równowartości waluty tradycyjnej w stosunku dodanej kryptowaluty.

    ‍

    § Pensja w kryptowalutach – czy to dozwolone? Na to i inne pytania jesteśmy w stanie odpowiedzieć, ponieważ jesteśmy specjalistami z zakresu HR Prawa Pracy.

  • Groźby, krytyka, oskarżenia ze strony pracownika – jak się bronić?

    Groźby, krytyka, oskarżenia ze strony pracownika – jak się bronić?

    Jak przekonał się niejeden pracodawca, pracownik nie zawsze jest „słabszą” stroną stosunku pracy.. Niesłuszne oskarżenia, rozsiewane plotki potrafią skutecznie zniszczyć budowany przez lata wizerunek. § Groźby, krytyka, oskarżenia ze strony pracownika – jak się bronić? Prawo pracy i pomoc prawna w tym zakresie to jedna z naszych specjalności.

    ‍

    Jakie są granice usprawiedliwionej krytyki?

    ‍

    Punktem wyjścia granic usprawiedliwionej krytyki, jest fakt, iż nie wszystkie decyzje pracodawcy muszą się podobać pracownikom. Pracodawca musi być bowiem przygotowany na to, iż pracownicy będą okazywać swoje niezadowolenie. Istotne jest jednak wytyczenie granicy pomiędzy usprawiedliwionymi uwagami – czyli dozwoloną krytyką, a wyszydzaniem czy ośmieszaniem pracodawcy.

    ‍

    Zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Najzwyższego (wyrok SN z dnia 9 marca 2022 r. sygn. akt: III PSKP 62/21): dozwolona krytyka” musi cechować się rzeczowością, rzetelnością, adekwatnością do konkretnych okoliczności faktycznych oraz odpowiednią formą. Podstawową cechą dozwolonej krytyki jest „dobra wiara” pracownika, czyli jego subiektywne przekonanie, że opiera krytykę na faktach zgodnych z prawdą.

    ‍

    Mając na uwadze powyższe, niedozwolona będzie krytyka:

    • wulgarna,
    • nadmierna czylli nieadekwatna;
    • przekazywana w nieodpowiedniej formie (np. zamiast do przedstawicieli pracodawcy, kierowana do otwartego grona odbiorców w social media);
    • oparta na nieprawdziwych informacjach.

    ‍

    Natomiast w wyroku SN z dnia  7 stycznia 2014 r. sygn. akt: I PK 150/13), SN wskazał, iż: używanie określeń uwłaczających czci i godności współpracowników stanowi naruszenie podstawowego obowiązku pracownika i może uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 100 § 2 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 pkt 1 KP – tj. tzw. „dyscyplinarnego zwolnienia”.

    ‍

    Zgodnie z powyższym wyrokiem SN pracownik powinien, więc zachować odpowiedni takt i umiar zarówno w krytyce pracodawcy jak i reprezentujących go osób. Należy podkreślić, iż obowiązkiem każdego pracownika jest przestrzeganie zasad współżycia społecznego (wprost wskazuje na to art. 100 § 2 pkt 6 Kodeksu pracy). Sankcją za naruszanie tego obowiązku może być nawet rozwiązanie umowy o pracę, w tym rozwiązanie umowy z winy pracownika.

    ‍

    Jak reagować na fałszywe opinie / plotki i oskarżenia?

    ‍

    Na gruncie kodeksu cywilnego dobre imię stanowi dobro osobiste podlegające ochronie. W przypadku rozsiewanie przez pracownika fałszywych oskarżeń, opinii czy plotek, a naruszających dobre imię, umożliwia pracodawcy wystąpienie przeciwko sprawcy z pozwem o naruszenie dóbr osobistych.

    ‍

    Zgodnie z wyrokiem SO w Gdańsku z dnia 3 października 2018 r. sygn. akt: I C 1119/17 iż niewątpliwie dobra osobiste są także atrybutem osób prawnych i również podlegają w tym zakresie odpowiedniej ochronie. Formułowanie w stosunku do takiego podmiotu zarzutów nieuczciwości w związku z tym, naruszyć jego dobre imię. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

    ‍

    W przypadku dopuszczenia się naruszenia, pokrzywdzony może domagać się:

    • dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.
    • zapłaciła odpowiednią kwotę zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaciła odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny.
    • Ponadto, jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia.

    ‍

    Kiedy krytyka przeradza się w groźbę?

    ‍

    Niekiedy zdarza się, iż od niesłusznego oskarżenia sprawca przechodzi do groźby. Warto wiedzieć, iż jest to przestępstwo, które podlega ściganiu na gruncie prawno-karnym.

    ‍

    Zgodnie z art. 190 Kodeksu karnego: § 1. Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

    ‍

    Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego a więc aby „uruchomić” działanie prokuratury wymagane jest złożenie odpowiedniego wniosku przez osobę która jest ofiarą groźby. W praktyce nic nie stoi na przeszkodzie aby w rażących sytuacjach połączyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z jednoczesnym pozwem o ochronę dóbr osobistych.

    W takich sprawach warto polegać na wiedzy doświadczonych specjalistach, dla których HR prawo pracy nie ma tajemnic.

    ‍

    § Groźby, krytyka, oskarżenia ze strony pracownika – jak się bronić?

    ‍

  • Reklama lekarzy: Czy lekarz może się reklamować?

    Reklama lekarzy: Czy lekarz może się reklamować?

    Co wolno lekarzowi? Czy możesz mieć własną markę suplementów, a tym samym promować ją na stronie internetowej swojej praktyki? Jakie treści na Instagramie możesz zamieszczać? §Czy lekarz może się reklamować? Reklama lekarzy – w tym tekście poznasz więcej szczegółów.

    ‍

    Należy podkreślić, iż ustawodawca w sposób bardzo ogólny odnosi się do zakazu reklamy. W art. 63 Kodeksu Etyki Lekarskiej wskazano tylko, że lekarz może tworzyć swoją opinię zawodową jedynie w oparciu o wyniki swojej pracy, dlatego wszelkie reklamowanie się jest zabronione.

    ‍

    Co ważne, art. 14 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej stanowi, iż: Podmiot wykonujący działalność leczniczą podaje do wiadomości publicznej informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych. Treść i forma tych informacji nie mogą mieć cech reklamy”.

    Jeżeli masz więcej podobnych zagadnień pamiętaj, że nasza Kancelaria Prawna zajmuje się Prawem Medycznym.

    ‍

    W tym miejscu należy podkreślić, iż wyróżniamy reklamę pośrednią oraz bezpośrednią, która zabroniona jest przez KEL oraz przez ustawę o działalności leczniczej.

    ‍

    • reklama pośrednia wykorzystuje się ją w przekazach kierowanych do potencjalnych klientów zabiegu polegającego na wykorzystaniu oznaczenia odróżniającego, które jest symbolem określonego produktu, w celu wyróżnienia innego towaru, usługi, przedsiębiorstwa lub określonej działalności;
    • reklama bezpośrednia  jej celem jest zwrócenie uwagi na konkretne usługi lub towary i w konsekwencji skłonienie potencjalnego odbiorcy reklamy do skorzystania z tego rodzaju usługi lub nabycia towaru,

    ‍

    Naczelna Rada Lekarska a reklama

    ‍

    Naczelna Rada Lekarska spróbowała rozwiać wątpliwości, co do dozwolonej reklamy w Uchwale numer 29/11/VI z dnia 16 grudnia 2011 roku w sprawie szczegółowych zasad podawania do publicznej wiadomości informacji o udzielaniu przez lekarzy i lekarzy dentystów świadczeń zdrowotnych.

    ‍

    NRL wskazała, że można podawać następujące dane do publicznej wiadomości:

    ‍

    • tytuł zawodowy, imię i nazwisko,
    • miejsce, dni i godziny przyjęć,
    • rodzaj wykonywanej praktyki zawodowej,
    • stopień naukowy, tytuł naukowy,
    • specjalizacje,
    • umiejętności z zakresu węższych dziedzin medycyny lub udzielania określonych świadczeń zdrowotnych, szczególne uprawnienia,
    • numer telefonu,
    • określenie cen i sposobu płatności w przypadku przekazywania tych informacji poprzez zamieszczanie ich na stronie internetowej praktyki zawodowej lub poprzez specjalne telefony informacyjne.

    ‍

    Należy pamiętać, że informacje te mogą być przekazywane jedynie poprzez:

    ‍

    • nie więcej niż 2 stałe tablice ogłoszeniowe na zewnątrz budynku, w którym prowadzona jest praktyka i dodatkowo nie więcej niż 2 tablice ogłoszeniowe przy drogach dojazdowych do siedziby praktyki;
    • ogłoszenia prasowe w rubrykach dotyczących usług medycznych;
    • informacje zawarte w książkach telefonicznych i informatorach o usługach medycznych w dziale dotyczącym usług lekarskich;
    • zamieszczenie informacji na stronach internetowych;
    • specjalne telefony informacyjne;

    ‍

    Zgodnie z Uchwałą informacja taka nie może nosić cech reklamy, a w szczególności zawierać:

    ‍

    • żadnej formy zachęty ani próby nakłonienia do korzystania ze świadczeń zdrowotnych;
    • informacji o metodach, ich skuteczności i czasie leczenia oraz obietnic i potocznych określeń;
    • określenia cen i sposobu płatności, za wyjątkiem określenia cen i sposobu płatności w przypadku przekazywania tych informacji poprzez zamieszczenia ich na stronie internetowej praktyki zawodowej lub poprzez specjalne telefony informacyjne;
    • informacji o jakości sprzętu medycznego.

    Reklama lekarzy to temat, który często jest szeroko komentowany i bardzo ważne jest to, aby wiedzieć, na co można sobie pozwolić. Jeśli masz więcej spornych kwestii i interuje Cię Prawo Medyczne – zgłoś się do nas.

    ‍

    §Czy lekarz może się reklamować? Na co zwrócić uwagę przy reklamie lekarzy? Mamy nadzieję, że odpowiedzieliśmy na kilka ważnych kwestii.

  • Jakie kryteria musi spełniać produkt, żeby mógł być uznany za kosmetyk?

    Jakie kryteria musi spełniać produkt, żeby mógł być uznany za kosmetyk?

    ‍

    W praktyce dość częstym problemem jest błędna klasyfikacja przy wprowadzaniu na rynek innego produktu konsumenckiego jako produktu kosmetycznego. Jakie kryteria, zgodnie z prawem, musi spełniać dany produkt, żeby mógł być uznany za kosmetyk? Kiedy produkt jest kosmetykiem? A kiedy produkt nie jest kosmetykiem? Wyjaśniamy w naszym najnowszym wpisie na blogu.

    ‍

    Podstawowe działanie kosmetyku musi być zgodne z jego definicją, np. płyn do pielęgnacji skóry, którego podstawowym działaniem jest działanie bakteriobójcze, nie może być sklasyfikowany jako kosmetyk.

    ‍

    W ostatnich latach obserwuje się dynamiczny rozwój branży kosmetycznej, a co za tym idzie, ilość i dostępność produktów kosmetycznych na polskim rynku stale wzrasta. Producenci kosmetyków, bazując na aktualnie panujących trendach, prześcigają się w tworzeniu coraz to nowych formuł czy opakowań produktów, które mają przyciągnąć uwagę konsumenta i zachęcić go do zakupu danego produktu. Należy jednak pamiętać, że zarówno skład, jak i deklaracje zawarte na opakowaniu kosmetyku, muszą być zgodne z przepisami prawa i przede wszystkim nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd.

    ‍

    Nie zawsze jednak produkty kosmetyczne, które trafiają na rynek, są dla konsumentów bezpieczne, a oświadczenia umieszczone na etykiecie kosmetyku prawdziwe. Co istotne, odpowiedzialność za zgodność produktu z przepisami prawa ponosi nie tylko producent, ale w niektórych przypadkach również dystrybutor.

    ‍

    Nieprawidłowości w oznakowaniu kosmetyków

    ‍
    W opublikowanym na początku czerwca b.r. przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) raporcie z przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową kontroli wynika, że nieprawidłowości związane z oznakowaniem kosmetyków wykryto w co trzecim sklepie i w przypadku co trzeciego badanego kosmetyku. Kontrola została przeprowadzona u 295 przedsiębiorców (w 276 sklepach detalicznych i 19 hurtowniach), przy czym u 119 spośród nich stwierdzono nieprawidłowości.

    Najczęściej pojawiającymi się nieprawidłowościami okazały się:

    brak informacji o zastosowaniu produktu,
    brak wykazu składników,
    brak daty minimalnej trwałości,
    brak oznaczenia w języku polskim.

    ‍
    Niektóre z kontrolowanych produktów ze względu na skład i oznakowanie (które sugerowały, iż mogą być to produkty biobójcze) nie spełniały definicji produktu kosmetycznego.

    ‍

    Czym jest produkt kosmetyczny

    W praktyce dość częstym problemem jest błędna klasyfikacja przy wprowadzaniu na rynek innego produktu konsumenckiego jako produktu kosmetycznego. To, w jaki sposób powinien być definiowany produkt kosmetyczny, określa Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

    Zgodnie z powyższym rozporządzeniem, pojęcie „produkt kosmetyczny” oznacza każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała. Z zastrzeżeniem, iż przy klasyfikacji każdy taki produkt musi być indywidualnie oceniony, z uwzględnieniem wszystkich jego cech¹. Produkty, które nie spełniają definicji produktu kosmetycznego, lub których charakterystyka wykracza poza tę definicję, nie są kosmetykami, a produktami innej kategorii (np. wyrobami medycznymi lub produktami biobójczymi, czy produktami leczniczymi w zależności od zakresu ich działania).

    ‍

    Wobec tego, aby dany produkt mógł być uznany za kosmetyk, musi jednocześnie spełniać kryteria zawarte w powyższej definicji, tj. jego forma, miejsce i sposób aplikacji muszą być zgodne z definicją produktu kosmetycznego, przy czym jego forma nie może poza tę definicję wykraczać.

    Prawo medyczne jest jedną z dziedzin, którą się zajmujemy. Dlatego zapraszamy do kontaktu w razie pytań w tej dziedzinie.

    Podstawowe działanie kosmetyku powinno być zgodne z jego definicją

    Należy wziąć pod uwagę, czy podstawowe działanie kosmetyku jest zgodne z jego definicją, np. płyn do pielęgnacji skóry, którego podstawowym działaniem jest działanie bakteriobójcze, nie może być sklasyfikowany jako kosmetyk. Z drugiej jednak strony, jeżeli hamujące rozwój mikroorganizmów działanie płynu pełniłoby dodatkową funkcję, obok podstawowej, tj. pielęgnującej, wówczas taki produkt mógłby być klasyfikowany jako kosmetyczny. W podobnej sprawie zajął stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 12.08.2021 r. sygn. akt III SA/Łd 203/21. Sprawa dotyczyła „antybakteryjnego żelu do rąk łagodzącego”, który ze względu na swój skład i deklarację na etykiecie został zakwestionowany jako kosmetyk przez przedstawicieli Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej. WSA przychylił się do stanowiska organu, że produkt, który zgodnie z informacjami zamieszczonymi na etykiecie jest „antybakteryjnym, łagodzącym żelem do zapewnienia odpowiedniego poziomu higieny rąk bez użycia wody”, zawierającym w składzie 65% alkoholu etylowego, powinien być sklasyfikowany jako produkt biobójczy, gdyż sugerowane działanie łagodzące jest jego drugorzędną, dodatkową funkcją.

    W dobie pandemii COVID-19, kiedy zapotrzebowanie na produkty do dezynfekcji było olbrzymie, na stronie internetowej Komisji Europejskiej zostały opublikowane wytyczne² odnoszące się do oświadczeń, które nie powinny być stosowane w oznakowaniu hydroalkoholowych żeli bez spłukiwania, przeznaczonych do rąk, klasyfikowanych jako produkty kosmetyczne. Według wyżej wspomnianych wytycznych na tego typu produktach nie powinny być umieszczane m.in. takie oświadczenia, jak: antybakteryjny, przeciwdrobnoustrojowy, wirusobójczy, dezynfekujący, zabija X% bakterii/wirusów/drobnoustrojów etc.

    Dodatkowe informacje na opakowaniach kosmetyków – dopuszczalne, o ile nie wprowadzają w błąd

    W odniesieniu do informacji umieszczanych na etykiecie czy opakowaniu produktu kosmetycznego producenci, poza informacjami, które narzuca im prawo, mają możliwość umieszczenia wszelkich informacji marketingowych, pod warunkiem, że nie wprowadzą one konsumenta w błąd³. W przeciwnym razie ich działanie może być uznane za nieuczciwą praktykę rynkową.

    Dystrybutorzy kosmetyków muszą sprawdzać poprawność oznakowań na opakowaniach

    Ponadto, pewne obowiązki związane z zapewnieniem zgodności produktu kosmetycznego z prawem spoczywają również na dystrybutorach. Mają oni obowiązek sprawdzić, czy produkt posiada wszelkie wymagane ustawowo oznakowania i czy nie upłynęła jego data minimalnej trwałości⁴. Ostatecznie, odpowiedzialność za ewentualne nieprawidłowości ponosi osoba, która wprowadza dany produkt kosmetyczny do obrotu lub udostępnia go na rynku; może to być zarówno dystrybutor, importer, jak i producent kosmetyku.